Rehabilitacja niemowląt - kiedy jest konieczna?

Rehabilitacja kojarzona jest głównie z osobami starszymi bądź z problemami z kręgosłupem. Nic bardziej mylnego – z zabiegów fizjoterapeutycznych korzystają nawet kilkutygodniowe niemowlaki. Choć może trudno w to uwierzyć, mali pacjenci również potrzebują rehabilitacji i to znacznie częściej, niż nam się wydaje. Niestety, fizjoterapeutów dziecięcych brakuje, przez co często trudno się do nich dostać, a rehabilitacja podjęta odpowiednio szybko pozwala uchronić dziecko przed wieloma problemami w późniejszym życiu.

Zobacz także:

Problemy z napięciem mięśniowym

Zbyt wysokie lub zbyt niskie napięcie mięśniowe może być zdiagnozowane już w szpitalu, przed wypisaniem noworodka do domu. Rzadko jednak ma to miejsce tak wcześnie, gdyż problemy z napięciem mogą, ale nie muszą uwidaczniać się od razu po porodzie. Co więcej, większość tego rodzaju zaburzeń zrzucana jest na kanwę zbyt trudnego i długotrwałego porodu. Problemy z napięciem często są więc diagnozowane dopiero później przez lekarza pediatrę. Obniżone bądź zbyt wysokie napięcie mięśniowe może mieć bardzo różne objawy – od wygięcia ciała w kształt litery „C”, po problemy z brzuszkiem czy wiotkość ciała. Oczywiście dużą rolę w diagnozowaniu problemów z napięciem u niemowląt odgrywają rodzice – to oni powinni zgłaszać medykom wszelkiego rodzaju anomalia. Na podstawie badania fizykalnego lekarz bowiem nie zawsze jest w stanie stwierdzić problemy z napięciem. Tymczasem im szybciej takie dzieci rozpoczną rehabilitację, tym dla nich lepiej. Obniżone bądź podwyższone napięcie mięśniowe może prowadzić do problemów z wykonywaniem podstawowych czynności, których dziecko powinno nauczyć się w pierwszym roku życia – obracaniem się, chwytaniem, siadaniem czy chodzeniem. Wbrew pozorom im później rozpocznie się rehabilitację, tym trudniej pomóc dziecku. Fizjoterapia musi trwać więc znacznie dłużej, czasem aż do drugiego roku życia. Źródeł problemów z napięciem można szukać w ułożeniu płodu, trudnym porodzie czy w predyspozycjach genetycznych. Bez względu na przyczynę, tego typu zaburzenia zawsze wymagają wczesnej interwencji.

Problemy z jedzeniem

Nie jest tajemnicą, że noworodki mogą mieć problemy z uchwyceniem piersi. Spora część mam na tym etapie poddaje się i zaczyna karmić maluszka mlekiem modyfikowanym przy pomocy butelki. Prawdziwy problem pojawia się jednak w momencie, w którym dziecko nie jest w stanie efektywnie uchwycić smoczka. Może to oznaczać obniżone napięcie mięśni wokół usta bądź zaburzenia pracy mięśni czy nerwów odpowiadających za właściwe ssanie. Kilka zabiegów rehabilitacyjnych z pewnością poprawi jakość ssania, a maluszek zacznie się w końcu najadać. Rodzice niemowląt często skarżą się także na różnego rodzaju problemy z układem pokarmowym. Najpopularniejszymi z nich są kolki, gazy czy wzdęcia. Obwiniany za nie jest zwykle niedojrzały układ pokarmowy, który nie zaadaptował się jeszcze do nowych warunków. Lekarze rozkładają więc ręce i radzą przeczekać najtrudniejszy okres, jednak fizjoterapeuci mogą pomóc sfrustrowanym rodzicom i cierpiącym dzieciom. Często bowiem problem nie leży w niedojrzałości układu pokarmowego, a w niewłaściwej pracy jego mięśni. Kilka sesji z dobrym, doświadczonym fizjoterapeutą pozwoli rodzicom zapomnieć o problemach z brzuszkami maluszków. Oczywiście fizjoterapeuta to nie cudotwórca, jednak jest on w stanie ocenić, czy warto popracować nieco nad mięśniami maluszka.

Wcześniactwo

Rodzice wcześniaków doskonale wiedzą, jak trudną drogę należy przejść, aby móc w pełni pomóc dziecku, które zbyt wcześnie przyszło na świat. W rzeczywistości wcześniak wcześniakowi nierówny – niektóre dzieci rodzą się niedługo po 20 tygodniu, inne zaś w okolicach 37 i oboje uznawane są za wcześniaki. Dzieci urodzone przedwcześnie są narażone na różnego rodzaju powikłania, także na tle mięśniowym i nerwowym. Konieczne jest więc skonsultowanie wszelkich niepokojących objawów ze specjalistą, czyli z fizjoterapeutą. Rehabilitacja niemowląt urodzonych o kilka tygodni za wcześnie często ma na celu przywrócenie im pełnej sprawności, co przy dużej determinacji i zaangażowaniu jest jak najbardziej możliwe. Często wcześniak prewencyjnie kierowane są do rehabilitanta, aby ten mógł ocenić, czy konieczna jest ich rehabilitacja, czy też dziecko doskonale radzi sobie samo. Nie należy jednak bagatelizować roli fizjoterapeuty w życiu wcześniaka, nawet gdy rodzice nie zauważają żadnych niepokojących objawów. Często bowiem skutki widoczne są dopiero po pewnym czasie, a nawet po kilku latach. Dobry fizjoterapeuta szybko wychwyci wszelkie anomalia i pozwoli przywrócić dziecku pełnię sprawności ruchowej. 

Wizyta niemowlaka u fizjoterapeuty to w dzisiejszych czasach nic szczególnego. Wielu rodziców decyduje się nawet na prywatną wizytę, w celu sprawdzenia, czy ich dziecko nie potrzebuje rehabilitacji. Zdarza się bowiem, że lekarze nie zauważają niczego niepokojącego, jednak dziecko wyrabia sobie nieprawidłowe nawyki. Czasami potrzebnych jest więc kilka zabiegów rehabilitacyjnych, jednak często wystarczy jedynie odpowiednio poinstruować rodziców, na co powinno zwrócić uwagę w rozwoju dziecka.